gelişmiş arama
Kreş ve Yuva Rehberiniz

Tuvalet Eğitimi

Tuvalet Eğitimi
20
HAZİRAN
Tuvalet Eğitimi
Yazar :Uzman Pedagog Nilüfer Evgin
Kategori :Çocuk & Eğitim
Görüntülenme : 591

Tuvalet kursu amaçlı, her çocuğun fizyolojik ve zihinsel gelişme hızı ve hazırlıklı oluş çağı farklıdır. Bu nedenle öncelikle her çocuğun hazırlıklı oluşunu beklemek ve kesinleştirmek lazımdır. Aşağı yukarı olarak tuvalet eğitimine başlama yaşı 1,5 - 2,5 yıl arasıdır. Öncelikle çocuğun tuvalet eğitimine hazırlıklı olup meydana gelmediği belirlenmelidir. Anne baba veya tuvalet eğitimini verecek durumda olan birey bir takım noktaları belirlemelidir. Uyarı edeceği noktalar: Çocuk öncelikle yüzündeki uzuvları sorduğumuz zaman tek tek karıştırmadan gösterebiliyor mu? Gösterebiliyorsa bu onun tuvalet kursu sürecinde beyin kontrolünü sağlayabileceğinin göstergesidir. İkinci olarak bezini taktıktan sonra, belli aralıklarla (not alarak) bezinin açılıp kuru olup meydana gelmediği kontrol edilmelidir. 10'ar dk. aralar ile açıp kontrol ettiğinizde uzunca zaman kuru meydana geldiğini ve kuru kalabildiğini görmüş iseniz bu bize hazırlıklı oluş kriterlerinden bir tanesini vermektedir. Bu vaziyet başka bir deyişle uzunca zaman bezinin kuru kalabilmesi bize çocuğun adele ve sfinkterlerinin gelişmiş meydana geldiğini, kaslarını ve sfinkterlerini artık kontrol edebildiğini gösterir. Çocuğun tuvalet eğitimine hazırlıklı meydana geldiğini hissediyorsanız ve bu dönemde rastgele bir stres meydana getirecek olay veya sorun yoksa ( taşınma, rahatsızlık v.b ) ve uyumlu mevsim olarak düşünüyorsanız öncelikle hazırlıklara başlayabilirsiniz.

Hazırlıklara başlamadan kasıt; bilhassa ailenin de bunun için hazırlıklı olmasıyla başlanılmalıdır. Çocuğun aile bireylerini tuvaletini yaparken gözlemlemesi ve bunun normal bir vaziyet meydana geldiğini hissetmesi gerekir. Bunun yaklaşılmaması gereken durumda olan bir tabu değil, fizyolojik normal bir çalışma olarak idrak etmesi sağlanmalıdır.

Çocuk ile beraber alışverişe çıkılıp, bir klozetin üst kısmına konulabilecek yanlarda tutma kolu durumda olan klozet adaptörü alınmalıdır. Adaptörün yanlardan tutacak kollarının olması çocuğa itimat verecek, düşme korkusunu önleyecektir. Lazımlık veya tuvalet oturağı benzeri materyaller tuvalet eğitiminde vakti geciktirecek ve güçleştirecektir. Çocuk tuvalet oturağını oyuncak benzeri algılayacak, odasına veya televizyonun yanına götürmek talep edecek, onu yer benzeri algılayacaktır. Adaptörün klozet üst kısmına konulduğunu ve yalnızca tuvalet için kullanıldığını öğrenmelidir. Anne baba ile eşdeğer koşullarda tuvalet ortamı olacak, yalnızca çocuğun işini kolaylaştırmak amaçlı uyarlanmış olacaktır. Adaptörlü klozete çıkmakta zorluk çekeceği amaçlı bir yükseltici ayaklarının altına konulursa kendisini ek olarak güvende hissedecektir. Tuvalet kursu zamanı içinde tekrardan beze son vermeden öncelikle çocuğun beze yapmış meydana geldiği kaka, çocukla beraber bir materyalle alınıp klozetin içerisine atılır, üst kısmına de sifon çekilir. Böylelikle çocuk çiş ve kakasının yolculuğunu, tuvaletin amacını öğrenmiş olacaktır. Adaptör alındıktan sonra çocuk ile tuvalet kursu ile ilgili konuşulur. Kendisine bir sürü açık, tam olarak ve temel olarak bilgilendirmeler yapılır. Çocuk bezi çıkarılıp adaptöre oturtulur, alkışlanır, provalar yapılır. İleri ki zamanlarda sifona çocuğun basması istenir ve tekrar alkışlanır. Belli aralıklarla çocuğun bize söylemesi beklenmeden tuvalete gitme teklif edilir ve bu gidiş oyuna dönüştürülür. Giderken el ele tutuşup ambulans benzeri gitme, at benzeri koşarak gitme ve benzeri. Minik neşeli oyunlar yapılır. Her seferinde neticede alkışlanır ve sifona dokunmak hediyeyi çocuğa verilir. Çocuğa baskı olmadan, oyunla neşeli öğretim yaklaşımı uygulanır. Zaman zaman bu aşamada kazalar olabilmektedir. Kazalar görmezden gelinip, hiç kızmadan, kıyafetler değiştirilir. Güleryüz ve anlayışla eğitime devam edilir. Uyarı edilmesi gereken durumda olan mühim puan çocuğun çişini tuvalete, kakasını ise beze yapmayı teklif etmesi ve bunu böylelikle sürdürmek istemesi durumudur. Bunun benzeri bir teklifin uyumlu olmayacağı açıklanmalı ve bu yanlış yola girilmemelidir. Bir takım aileler bunu başlangıçta masumca onay etmişler ve sonra 5-6 yaşa civarı devam etmek zorunda kalıp çözüm bulamamışlardır. Bu kocaman bir hatadır, tuvalet kursu sürecini yanlış bir yola sürükler, onarılması güç durumda olan yabancı problemlere ne sebeple olabilir.

Dikkat edilmesi gereken durumda olan bir başka puan tuvalet eğitiminde anne babanın kararı tamamıyla çocuğa bırakmasıdır. Burada 5 yaşına gelip elinde bezle ''kendisi istemedi, bizde tuvalet kursu veremedik'' cümlesiyle acizlik vaziyetini ifade eden ebeveynler olabilmektedir. Tam verecektik, yazlıkta oynadığı bir dostu vardı o erken dönünce tuvalet eğitiminden vazgeçti benzeri sebepler sıralayabilmektedirler. Burada tuvalet kursu sürecini yönetecek durumda olan, önderlik edecek durumda olan birey anne babadır. Çocuk tek başına değildir. Öyle olsaydı anne babaya gerek olmazdı. Çocuğun uyumlu yaşa gelip, ''anne baba ben hüküm verdim bezimi atıyorum'' deme ihtimali düşük bir değerdir. Başka bir deyişle bu süreç anne babalar aracılığıyla yönetilmelidir. Şayet çocuk bir okul öncesi eğitim kurumuna devam ediyorsa tuvalet kursu okulda ve hanede aynı zamanda başlanılmalı, işbirliği, idrak ve sevgi dolu bir süreçle beraber uygulanılmalıdır.

Geceleri ise uyumadan öncelikle çocukla konuşulmalı, açıklama yapılmalı, belli aralıklarla kaldırılıp tuvalete götürülmelidir. Bu aralıklar bir zaman sonra genişletilerek her çocuğun bilimsel ritmine yönelik ayarlama yapılmalıdır. Çocuğun tuvalet kursu sürecindeki başarıları övgüyle karşılanmalı, kutlanılmalı başarısı onay edilmelidir.

Uzman Pedagog Nilüfer Evgin
Uzman Pedagog Nilüfer Evgin

Çocuklara duyduğum sevgi ve Çocuk Gelişimi ve Eğitimine duyduğum ilgi nedeniyle, lise eğitimimden itibaren çocuk gelişimi ve eğitimi meslek dalını seçtim. Okul Öncesi Eğitim Öğretmenliği lisans eğitiminden sonra, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Yüksek Lisans Bilim Uzmanlığı, Eğitim Yönetimi ve Denetimi Yüksek Lisans Bilim Uzmanlığı eğitimlerini aldım. İki alanda lisans eğitimi, iki alanda yüksek lisans eğitimleri almış olmamla birlikte sürekli eğitime devam edilmesi gerekliliğini düşünenlerdenim. İki yıl üniversite de öğretim elemanı olarak çalışma dönemi sonrası, bizzat sahaya geçip..........

[email protected]

Uzman Pedagog Nilüfer Evgin